Popradzki Park Krajobrazowy.


Popradzki Park Krajobrazowy jest jednym z najstarszych parków krajobrazowych na terenie Karpat. Utworzony został w 1987 roku. Łączna powierzchnia Parku wynosi 54 000 ha, Rozciąga się on na terenie Beskidu Sądeckiego z jego dwoma pasmami (Radziejowej i Jaworzyny Krynickiej) oraz obejmuje także położoną w granicach naszego kraju część Gór Czerchowskich. Około 70 % powierzchni stanowią lasy (z czego lasy niepaństwowe zajmują 20%). Popradzki Park Krajobrazowy jest jednym z najbogatszych przyrodniczo i najpiękniejszych krajobrazowo terenów w Polsce.

Główny zarys rzeźby Beskidu Sądeckiego powstał w trzeciorzędzie. Po zakończeniu ruchów górotwórczych w miocenie nastąpiły w pliocenie dwukrotnie okresy podnoszenia i denudacji, czyli zrównywania powierzchni. Z tego też okresu pochodzi dzisiejszy układ grzbietów i dolin. Cechą charakterystyczna Beskidu Sądeckiego jest młodość rzeźby będąca efektem wciąż zachodzących procesów modelujących powierzchnię Ziemi. Wśród nich dominują powierzchniowe ruchy masowe zachodzące z największą intensywnością w obszarach lejów źródłowych prowadząc w konsekwencji do rozcinania i obniżania głównych grzbietów. Pasmo Radziejowej i Jaworzyny Krynickiej ma kształt szerokich wałów rozciętych dolinami głębokimi na 400 – 600 m, o stromych zboczach zaczynających się głębokimi lejami źródłowymi o charakterze osuwiskowym. Osuwiska są elementem zaznaczającym się w krajobrazie tego obszaru.
Niezaprzeczalne bogactwo tego rejonu stanowią wody mineralne, wody lecznicze oraz wody swoiste, które są źródłem rozwoju licznych uzdrowisk m.in. takich jak: Szczawnica, Piwniczna, Żegiestów, Muszyna i Krynica. Na terenie Parku występują także niezwykle cenione w procesie leczniczym surowce balneologiczne w postaci borowin (peloidy torfowe). Osobliwością geologiczną Parku są mofety. Mofety i naturalne źródła wód mineralnych, które uznane są za pomniki przyrody.

Charakterystyczna dla flory Popradzkiego Parku Krajobrazowego jest liczna grupa roślin gatunków niżowych. Wśród zbiorowisk nieleśnych polskich Karpat największe znaczenie mają zbiorowiska łąkowe. Tworzą je głównie gatunki rodzime występujące na obrzeżach potoków, w widnych lasach, na śródleśnych młakach i polankach. Na obszarze Parku spotyka się również zbiorowiska szuwarowe, które charakteryzują się występowaniem jednego gatunku. Najczęściej jest to mozga trzcinowa, manna fałdowana, skrzyp bagienny, a rzadziej trzcina pospolita. W niższych położeniach, występują wilgotne łąki i ziołorośla. Do najbardziej wartościowych gospodarczo łąk na terenie Parku możemy zaliczyć: łąkę rajgrasową, łąkę mieczykowo – mietlicową i suchą łąkę pienińską. Z zespołów leśnych na terenie Parku wykształcają się łęgi, grądy, jaworzyny i buczyny, oraz liczne bory.

Beskid Sądecki posiada także bogatą faunę. Stale występuje tutaj 41 gatunków. Wśród ssaków owadożernych można spotkać ryjówkę malutką. Bardzo ciekawą grupę gryzoni stanowią popielicowate. Ze środowiskiem wodnym związane są trzy gatunki gryzoni: bóbr europejski, piżmak i karczownik. Bardzo ważną grupę w Parku stanowią drapieżniki, wśród nich najliczniejsze są łasicowate m.in: borsuk, wydra, kuna leśna, kuna domowa, tchórz zwyczajny, gronostaj i łasica łaska. Z psowatych występują: lis i wilk, a z kotowatych: ryś i żbik. Największym drapieżnikiem Parku jest niedźwiedź brunatny. Spośród dużych ssaków kopytnych najliczniejszy jest jeleń europejski. Na terenie Parku występuje 110 gatunków ptaków m.in. bocian czarny, dzięcioły (w tym dzięcioł czarny), muchołówka mała, puszczyk uralski, puchacz, orzeł przedni, orlik krzykliwy oraz duże kuraki leśne: cietrzew i głuszec.

Na terenie Popradzkiego Parku Krajobrazowego utworzonych zostało 13 rezerwatów leśnych: Barnowiec (zał. 1905), Baniska (1916), Las Lipowy Obrożyska koło Muszyny (1919), Łabowiec i Uhryń (1924), Nad Kotelniczym Potokiem (1959), Im. Prof. Czai w Łosiach, Pusta Wielka (1963), Kłodne nad Dunajem (1964), Hajnik (1974), Wierchomla (1983), Lembarczek (1985), Żebracze (1995), oraz jeden rezerwat o znaczeniu historyczno – krajobrazowym: Okopy Konfederatów Barskich.
W otulinie Parku na obszarze Małych Pienin znajdują się 4 rezerwaty chroniące cenny, unikatowy krajobraz, a są to: Biała Woda (1963), Wąwóz Homole (1963), Wysokie Skałki (1961) i Zaskalskie-Bodnarówka (1961).

Obecnie na obszarze Popradzkiego Parku Krajobrazowego znajduje się 160 obiektów posiadających statut pomników przyrody. Najstarszymi i jednymi z najciekawszych drzew pomnikowych są: lipa przy kościele w Tyliczu, aleja lipowo-klonowa w Krościenku, oraz dąb szypułkowy w Barcicach Górnych. Wśród pomników przyrody nieożywionej objętych obecnie na terenie Parku ochroną prawną do najciekawszych należy zaliczyć:
- Staw „Czarna Młaka” koło Powroźnika - malowniczy staw górski pochodzenia naturalnego
- „Głęboki Jar” w Rytrze - Rzyczanowie – odcinek Doliny Potoku Rzyczanowskiego, gdzie piaskowce magurskie w ścianach wąwozu tworzą atrakcyjne urwiska, zaś na jego dnie niewielkie wodospady i szypoty
- „Wierch nad Kamieniem” w Barnowcu – zespół skał i jaskiń wraz z otaczającym drzewostanem
 
Zapraszamy do zapoznania się z artykułem o informacjach ogólnych o Małopolskich Parkach Krajobrazowych, w którym znajdują się również linki do pozostałych artykułów o Parkach Krajobrazowych w Małopolsce.
http://www.twojamalopolska.pl/dla_poczatkujacych/przewodnik_po_malopolsce/zespol_parkow_krajobrazowych_w_malopolsce_-_informacje_ogolne._d4538_pol.html



Galeria zdjęć




Dodaj komentarz
skomentuj


Brak komentarzy


powrót



Opublikowano przez: Twoja Małopolska
Data publikacji: 7 Marca 2012

Podziel się