Tenczyński Park Krajobrazowy.


Tenczyński Park Krajobrazowy to obszar o powierzchni 13658,1 ha. Położony jest na terenie dziewięciu gmin: Alwernia, Babice, Chrzanów, Kraków, Krzeszowice, Liszki, Trzebinia, Wielka Wieś i Zabierzów. Zasięg Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego obejmuje Garb Tenczyński (od którego pochodzi nazwa parku) wraz z ważniejszymi kompleksami leśnymi, czyli: Puszczą Dulowską, Lasem Zwierzyniec, drzewostanami pomiędzy Nielepicami i Zabierzowem oraz kompleksami leśnymi w okolicach Babic i Regulic.

W obrębie tego parku znajdują się trzy użytki ekologiczne:
- Stanowisko Lilii Złotogłów na GarbieTenczyńskim - użytek, który położony jest w kompleksie leśnym pomiędzy Kleszczowem i Kochanowem. Jego powierzchnia wynosi 3,57 ha. Przedmiotem ochrony są liczne stanowiska lilii złotogłów rosnące w otoczeniu wychodni wapiennych i lasu bukowego.
- Uroczysko Podgołogórze - o powierzchni 6,75 ha, graniczące z użytkiem "Uroczysko w Rząsce.
- Uroczysko w Rząsce - jego powierzchnia wynosi 59,10 ha. Graniczy z użytkiem "Uroczysko Podgołogórze". Oba zajmują obniżenie terenu pod zachodnim stokiem wzniesienia Pasternik w miejscowości Rząska będące stanowiskiem bardzo rzadkiego w kraju fiołka bagiennego. Ponadto chronią nieużytkowane stawy będące ostoją licznych chronionych gatunków płazów.

Na terenie Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego znajduje się pięć rezerwatów przyrody:
- Bukowica - rezerwat leśny, który utworzony został w 1987 roku. Położony jest pomiędzy Wygiełzowem, a wsią Zagórze. Powierzchnia wynosi 22,76 ha. Ochronie podlega tutaj fragment dobrze zachowanej buczyny karpackiej ze starodrzewiem bukowym.
- Dolina Mnikowska - rezerwat krajobrazowy, utworzony w 1963 roku. Położony jest między wsiami Czułów i Mników, a jego powierzchnia to 20,89 ha. Ochronie podlega tutaj wąwóz krasowy (dolina Sanki) z malowniczymi skałami i jaskiniami, drzewostan grądowy oraz zbiorowiska muraw kserotermicznych i naskalnych.
- Lipowiec - rezerwat leśny, utworzony w 1959 rokuP położony jest w miejscowości Babice, o powierzchni 12,44 ha. Celem ochrony jest zachowanie naturalnego fragmentu buczyny karpackiej oraz piękna krajobrazu z ruinami średniowiecznego zamku.
- Skała Kmity - rezerwat krajobrazowy, który położony jest między Zabierzowem a Szczyglicami, o powierzchni 19,36 ha. Ochronie podlega tutaj krajobraz, który tworzy fragment przełomu rzeki Rudawy przez Garb Tenczyński oraz malownicze skały wapienne pokryte roślinnością kserotermiczną.
- Zimny Dół - rezerwat przyrody nieożywionej, który utworzony został w 1991 roku. Położony jest w miejscowości Czułów, a jego powierzchnia to 2,22 ha. Ochronie podlegają tu charakterystyczne formy skalne związane z procesami zboczowymi i krasowymi oraz wyjątkowo dorodne okazy kwitnącego bluszczu.

W parku występuje także 20 pomników przyrody, m.in. park podworski w Aleksandrowicach, źródła Brzoskwinki, źródło Sanki, skałka "Nad Jackiem", dwa stanowiska dokumentacyjne: odsłonięcie "Na Czerwieńcu" i kamieniołom "Nowa Krystyna" oraz liczne stanowiska archeologiczne, m.in.: Brzoskwinia, Baczyn i Czułów.

Wybrane zabytki Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego:
- Ruiny zamku Tęczyn w miejscowości Rudno - ośrodek z wieżą z XIV wieku, baszty, barbakan i wczesne bastiony "puntone" z XVI wieku rozbudowane w XVII - XVIII wieku
- Zamek Lipowiec w miejscowości Babice pochodzący z XIV wieku
- Zespół dworski w Aleksandrowicach z XVII - XIX wieku z zabytkowym parkiem (XVII - XVIII wiek) mającym charakter "ogrodu włoskiego"
- Zespół dworski w Sance z XIX wieku z zabytkowym parkiem;
- Kościół p.w. św. Jakuba w Sance pochodzący z XVII wieku
- Nadwiślański Park Etnograficzny w Wygiełzowie - skansen prezentujący obiekty tradycyjnego budownictwa drewnianego. Są tu m.in. zagrody chłopskie, obiekty związane z produkcją rzemieślniczą,    kościół z dzwonnicą oraz zespół małomiasteczkowy
- Ślady fortyfikacji niemieckich z lat 1944 - 45 w Mnikowie i Nielepicach
- Zespół pałacowy w Balicach pochodzący z XVI - XX wieku z zabytkowym parkiem ze śladami "ogrodu włoskiego" z XVI - XX wieku
- Zespół dworski w Mnikowie z "ogrodem włoskim"
- Dworek modernistyczny w Nawojowej Górze z 1920 roku
- Dwór w Rząsce z przełomu XIX i XX wieku z zabytkowym parkiem 
 
Zapraszamy do zapoznania się z artykułem o informacjach ogólnych o Małopolskich Parkach Krajobrazowych, w którym znajdują się również linki do pozostałych artykułów o Parkach Krajobrazowych w Małopolsce:
http://www.twojamalopolska.pl//zespol_parkow_krajobrazowych_w_malopolsce_-_informacje_ogolne._d4538_pol.html
 



Galeria zdjęć




Dodaj komentarz
skomentuj


Brak komentarzy


powrót



Opublikowano przez: Twoja Małopolska
Data publikacji: 1 Marca 2012

Podziel się